MBG Araştırmaları Ulusal Medyada

MBG Araştırmaları Ulusal Medyada

MBG öğretim üyesi Prof. Dr. Doganlar’ın araştırması geçtiğimiz günlerde ulusal medyada yeraldı (bağlantı, bağlantı). Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın San-Tez (Sanayi Tezleri) Programı kapsamında desteklenen projede, SNP (Single Nucleotide Polymorphism) markörleri kullanarak Türk zeytin çeşitlerinin parmakizlerinin oluşturulması amaçlanıyor. Araştırmacılar, Türk zeytin çeşitlerinin kimliğini saptanması ve sertifikasyonu sayesinde değişik zeytin bitkilerinin en uygun şartlar altında yetiştirilmesini sağlamayı umuyorlar.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Zeytin ağacı (Olea europaea L.), Akdeniz coğrafyasında antik çağlardan beri yaygın şekilde yetiştirilmektedir. Ağacın meyvesi sofralık olarak tüketilmekte ve yağ üretiminde kullanılmaktadır. Zeytinyağının insan sağlığına faydalarının gittikçe tanınır olması ile birlikte, zeytin ağacı yetiştiriciliği dünyanın pek çok bölgesine yayılmaktadır. Zeytin yetiştiriciliği ve zeytinyağı üretiminde dünyada başı çeken ülkeler, hali hazırda zirai ve yağ kalite özellikleri bakımından üstün zeytin çeşitlerinin parmakizlerini oluşturma çalışmalarını gerçekleştirir durumdadır. Ancak ülkemize has zeytin çeşitlerinin parmakizlerinin oluşturulması ve korunmasına ilişkin sistematik çalışmalar yaygınlaşmış değildir. Bu çalışmanın amacı, zeytin çeşitlerinin DNA parmakizlerinin oluşturulması ve hakiki zeytinyağlarının sertifikasyonu ve tağşişten korunması amaçlarına hizmet edecek standart moleküler test yöntemlerinin geliştirilmesidir. Bu amacı gerçekleştirmek üzere Türk zeytin çeşitlerinde SNP (Single Nucleotide Polymorphism) markörleri geliştirilecektir. SNP’ler genomda en sık bulunan polimorfizmlerdir ve protein kodlayan bölgelerde dahi hatırı sayılır bir sıklıkta görülmektedirler. Dolayısı ile SNP markörleri, aynı tür içerisinde diğer markör sistemleri ile tespit edilemeyen genotipik farklılıklarını tespitini mümkün kılarlar. Bu çalışma kapsamında geliştirilecek SNP markörleri, çeşit kimliği belirleme ve monovaryetel zeytinyağlarının tescilinde kullanılacak DNA’ya dayalı bir analiz yönteminin geliştirilmesinde kullanılacaktır.

Bu çalışma kapsamında geliştirilecek SNP markörleri ve DNA’ya dayalı analiz yöntemlerinin çoklu kullanım alanı bulması öngörülmektedir. SNP markörleri zeytin seleksiyon programları, fidan sertifikasyonu ve genetik kaynakların korunması çalışmalarına hizmet etmenin yanı sıra, zeytin genomunun protein kodlayan bölgeleri kullanılarak geliştirileceğinden, zeytin genotipleri arasındaki kimyasal kompozisyon farklılıklarının genetik temelinin belirlenmesi çalışmalarında da kullanılma potansiyelleri olacaktır. Çalışma kapsamında geliştirilecek DNA’ya dayalı analiz yöntemleri monovaryetel zeytinyağlarının sertifikasyonu ve tağşişin önlenmesinde güvenilir standart analiz metodu olarak kullanılabileceklerinden, gıda endüstrisi ve tüketicilerin de faydasına olacaktır.